Ray Tomlinson cha đẻ thư điện tử và ký hiệu @ đã qua đời ngày 5 tháng 3 năm 2016 sau một cơn đau tim, hưởng thọ 74 tuổi. Ông là người gửi bức thư điện tử đầu tiên giữa hai máy tính trên mạng ARPANET vào năm 1971, và là người chọn ký hiệu @ làm dấu ngăn cách trong địa chỉ thư.
Bức thư điện tử đầu tiên năm 1971
Vào thời điểm đó, Tomlinson là nhân viên của BBN, tên đầy đủ là Bolt, Beranek and Newman, một trong những đơn vị tham gia xây dựng ARPANET, mạng dữ liệu do Bộ Quốc phòng Mỹ đặt hàng và là tiền thân của Internet.
Ý tưởng của ông xuất phát từ hai chương trình đã có sẵn. Chương trình thứ nhất tên SNDMSG, dùng để một người để lại lời nhắn cho người khác dùng chung một máy tính. Chương trình thứ hai tên CPYNET, dùng để chép tệp giữa các máy nối vào ARPANET. Tomlinson ghép hai chương trình đó lại, và lời nhắn không còn bị giới hạn trong một máy nữa: nó đi được tới người dùng trên một máy khác.
Việc ghép hai công cụ có sẵn để giải một bài toán mới là điều rất quen thuộc với người làm kỹ thuật. Điểm khác biệt nằm ở chỗ ông nhìn ra rằng lời nhắn giữa người với người, chứ không phải tệp giữa máy với máy, mới là thứ mạng máy tính sẽ chuyên chở nhiều nhất.
Vì sao ký hiệu @ được chọn
Khi thư có thể đi ra khỏi một máy, xuất hiện một vấn đề mới: phải viết địa chỉ thế nào để máy tính tách được đâu là tên người dùng, đâu là tên máy. Tomlinson chọn ký hiệu @ vì ba lý do đơn giản và bền vững.
- Không đụng độ. Ký hiệu này gần như không xuất hiện trong tên người và tên máy thời đó, nên máy tách chuỗi không bị nhầm.
- Có sẵn trên bàn phím. Không cần thêm quy ước gõ phím hay bảng mã mới.
- Đúng nghĩa. Trong tiếng Anh ký hiệu này mang nghĩa tại một nơi nào đó, khớp với ý người dùng đang ở trên máy nào.
So với các ký hiệu đặc biệt khác trên bàn phím như dấu chấm than, dấu thăng hay dấu đô la, @ khi ấy ít được dùng nhất trong văn bản kỹ thuật. Chính sự ít dùng đó làm nó trở thành lựa chọn an toàn, và sau này thành biểu tượng gắn liền với thư điện tử.
Những đóng góp khác
Bức thư đầu tiên chỉ là phần được nhắc tới nhiều nhất. Tomlinson còn được giới công nghệ ghi nhận là người tiên phong trong việc đưa vào các trường dữ liệu mà ngày nay không ai để ý nữa vì chúng quá hiển nhiên: tiêu đề thư, địa chỉ người gửi, thông tin ngày tháng. Các chuẩn về sau mới quy chuẩn hoá những trường này thành một định dạng chung để mọi hệ thống hiểu nhau.
Năm 2012, ông được đưa vào Internet Hall of Fame, danh sách ghi nhận những người có đóng góp nền tảng cho sự hình thành của Internet.
Vài nét tiểu sử
Ray Tomlinson sinh năm 1941 tại thành phố Amsterdam thuộc bang New York, Mỹ. Ông nhận bằng kỹ sư ngành điện năm 1963, sau đó tiếp tục học tại Viện Công nghệ Massachusetts. Ông bắt đầu làm việc tại BBN từ năm 1967 và gắn bó với công việc nghiên cứu tại đây trong phần lớn sự nghiệp của mình.
Trong các cuộc phỏng vấn khi còn sống, ông nhiều lần nói rằng mình không nhớ nội dung bức thư đầu tiên, vì đó chỉ là một dòng ký tự gõ thử để kiểm tra chương trình. Ông cũng không xem đó là một phát minh lớn vào thời điểm làm ra nó.
Điều còn lại từ một quyết định năm 1971
Cách viết định danh cục bộ, rồi dấu ngăn cách, rồi định danh của máy hoặc miền quản lý, là một nguyên tắc rất gọn và tới nay vẫn được dùng lại ở nhiều nơi ngoài thư điện tử. Trong hệ thống giám sát của một nhà máy, mỗi điểm dữ liệu cũng được đặt tên theo cùng lối nghĩ: tên thẻ trong phạm vi một thiết bị, kèm định danh của thiết bị đó trong hệ thống. Các nền tảng quản lý thiết bị kết nối cũng đặt tên theo cấu trúc tương tự để một tên không bị trùng nghĩa ở hai nơi khác nhau.
Bối cảnh chung về cách các thiết bị nhận diện và nói chuyện với nhau trong nhà máy trình bày ở bài mạng máy tính công nghiệp, còn phần lịch sử và những ngộ nhận quanh khái niệm Internet vạn vật nằm ở bài huyền thoại và sự thật về Internet vạn vật.
Chọn thiết bị
Đây là bài tin về một nhân vật trong lịch sử ngành máy tính, không phải bài tư vấn thiết bị. Nếu bạn tới đây vì đang tìm phần cứng cho hệ thống mạng và máy tính trong nhà xưởng, hai đường vào ngắn nhất là switch công nghiệp Advantech và danh mục máy tính công nghiệp IPC. Danh mục máy tính công nghiệp của hãng trên site kiến thức nằm tại danh mục máy tính công nghiệp Advantech trên IPC247, và khi cần đối chiếu cấu hình theo điều kiện lắp đặt thì dùng công cụ chọn máy theo yêu cầu.
Câu hỏi thường gặp về Ray Tomlinson và thư điện tử
Ray Tomlinson là ai?
Ray Tomlinson là kỹ sư người Mỹ làm việc tại hãng BBN, đơn vị tham gia xây dựng mạng ARPANET của Bộ Quốc phòng Mỹ. Năm 1971 ông gửi bức thư điện tử đầu tiên giữa hai máy tính khác nhau trên mạng đó, và chọn ký hiệu @ để ngăn cách tên người dùng với tên máy. Ông qua đời ngày 5 tháng 3 năm 2016, hưởng thọ 74 tuổi.
Vì sao ký hiệu @ được chọn?
Vì nó gần như không xuất hiện trong tên người và tên máy thời đó, nên máy tính không nhầm lẫn khi tách chuỗi địa chỉ. Ký hiệu này lại có sẵn trên bàn phím và trong tiếng Anh mang nghĩa tại một nơi nào đó, hợp với ý nghĩa người dùng tại máy nào.
Bức thư điện tử đầu tiên được gửi thế nào?
Tomlinson ghép hai chương trình đang có: SNDMSG dùng để để lại lời nhắn cho người dùng khác trên cùng một máy, và CPYNET dùng để truyền tệp giữa các máy trên mạng ARPANET. Khi ghép lại, lời nhắn có thể đi tới người dùng nằm trên một máy khác.
Ông còn đóng góp gì cho thư điện tử?
Ông được ghi nhận là người tiên phong đưa vào các trường dữ liệu mà ngày nay ai cũng thấy trong một bức thư: tiêu đề, địa chỉ người gửi, thông tin ngày tháng. Các chuẩn về sau mới quy chuẩn hoá những trường này thành định dạng chung.
Cách viết địa chỉ người dùng tại máy còn dùng ở đâu?
Nguyên tắc ghép định danh cục bộ với định danh của máy hoặc miền quản lý vẫn được dùng rộng rãi, từ địa chỉ thư điện tử tới cách đặt tên thiết bị trong hệ thống giám sát và trong các nền tảng quản lý thiết bị kết nối.
Đọc thêm về thiết bị: toàn bộ máy tính công nghiệp Advantech cùng các hãng khác trên ipc247.com.
