Chuyển đầu 11 số thành 10 số là chính sách được Bộ Thông tin và Truyền thông công bố cuối năm 2017 và thực hiện trong năm 2018. Đây là bản tin cũ. Bài này ghi lại nội dung khi đó, kèm phần rà soát dành cho người quản lý thiết bị kỹ thuật, vì mỗi lần kho số viễn thông thay đổi thì các thiết bị dùng SIM và các danh sách số cảnh báo đều phải chỉnh theo.
Thời điểm đó, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Phạm Hồng Hải phát biểu tại hội nghị triển khai kế hoạch năm 2018 của Cục Viễn thông rằng chính sách sẽ được thực hiện trong năm 2018, và chỉ đạo Cục Viễn thông xem xét khả năng làm gọn trong một năm. Trước đó, giữa năm 2017 thị trường SIM thẻ có nhiều tin đồn trái chiều về việc này, còn Cục Viễn thông khẳng định lộ trình vẫn giữ nguyên.
Bản tin cuối năm 2017 nói gì
Bối cảnh của chính sách là việc quy hoạch lại kho số. Các nhà mạng hoàn thành chuyển đổi mã vùng điện thoại cố định giai đoạn ba trên phạm vi toàn quốc vào ngày 31 tháng 8 năm 2017. Sau bước đó, các mã vùng cố định từ đầu 3 đến đầu 8 được giải phóng và trở thành nguồn để cấp mã mạng di động mới.
Phương án được nêu khi đó gồm ba điểm. Thứ nhất, giữ nguyên bảy chữ số cuối của mỗi thuê bao và chỉ thay phần mã mạng phía trước. Thứ hai, các đầu số 11 số đang dùng như 016, 012, 018, 019 sẽ chuyển sang các đầu 03, 05, 07, 08 lấy từ kho số cố định dôi ra. Thứ ba, các thuê bao 10 số sẵn có như 090, 091, 093, 096, 097, 098 không bị ảnh hưởng.
Đại diện Cục Viễn thông khi đó nói rõ chưa thể khẳng định đầu số nào về đầu số nào, vì còn phải bàn với các nhà mạng sao cho ít ảnh hưởng nhất. Đây là dự kiến của thời điểm đó, không phải kết quả đã chốt, và bài này giữ nguyên cách diễn đạt ấy.
Vì sao đầu 11 số bị thu hẹp
Đầu 11 số được cấp cho các mạng di động từ năm 2007. Thị trường không mặn mà với dải số này. Nhiều người dùng thuê bao 10 số có thói quen không nghe máy khi thấy số 11 số gọi đến, vì dải số đó gắn với tiếp thị qua điện thoại và tin nhắn rác. Báo cáo của các nhà mạng khi đó cũng cho thấy tỷ lệ rời mạng của thuê bao 11 số cao hơn thuê bao 10 số.
Đó là lý do thương mại. Còn lý do kỹ thuật là dung lượng kho số: một dải số dài hơn nhưng ít người dùng vẫn chiếm chỗ trong quy hoạch, trong khi nhu cầu số cho thiết bị đang tăng.
Kho số cũ dành cho thuê bao giữa máy với máy
Chi tiết đáng chú ý nhất của bản tin, xét từ góc nhìn kỹ thuật, nằm ở một câu ngắn: sau khi chuyển đổi, dải 11 số được giải phóng sẽ dùng để phát triển thuê bao kết nối với thiết bị máy móc. Nói cách khác, kho số dài hơn được dành cho các SIM không gắn với người gọi.
| Nhóm thuê bao | Ai hoặc cái gì dùng | Đặc điểm lưu lượng |
|---|---|---|
| Thuê bao 10 số | Người dùng gọi và nhắn tin | Thoại là chính, lưu lượng thay đổi theo giờ |
| Thuê bao dải 11 số cũ | Thiết bị đo, thiết bị giám sát, bộ truyền dữ liệu | Gói dữ liệu nhỏ, gửi đều đặn, gần như không có thoại |
| Số dịch vụ và tổng đài | Doanh nghiệp tiếp nhận cuộc gọi | Tập trung vào giờ hành chính |
Với nhà máy, nhóm thứ hai là nhóm phải quan tâm. Một trạm bơm, một tủ đo điện đặt xa nhà xưởng hay một xe nâng có thiết bị định vị đều có thể đang mang một SIM trong người. Số của những SIM đó nằm trong cấu hình phần mềm, không nằm trong danh bạ của ai cả, nên rất dễ bị quên khi kho số thay đổi.
Những chỗ trong hệ thống kỹ thuật còn lưu số điện thoại
- SIM trong thiết bị truyền dữ liệu. Bộ định tuyến di động và cổng truyền dữ liệu ở trạm từ xa dùng SIM để gửi số liệu về trung tâm. Khi số đổi, phần khai báo ở đầu trung tâm phải đổi theo.
- Danh sách số nhận tin nhắn cảnh báo. Phần mềm giám sát thường giữ một danh sách số điện thoại của trực ca. Danh sách này ít khi được xem lại giữa hai kỳ bảo dưỡng.
- Danh bạ tổng đài nội bộ. Các số ngoài mạng khai trong tổng đài, gồm số của nhà cung cấp dịch vụ và số trực sự cố.
- Nhãn dán trên tủ điện. Nhiều tủ có nhãn ghi số gọi khi có sự cố. Nhãn sai còn tệ hơn nhãn không có.
- Hồ sơ kỹ thuật của dây chuyền. Bản vẽ và sổ tay vận hành thường chép lại số liên hệ từ thời lắp đặt.
- Biểu mẫu dịch vụ và hợp đồng bảo trì. Số ghi trong hợp đồng quyết định việc báo hỏng có tới đúng nơi hay không.
Quy định khi đó buộc doanh nghiệp viễn thông thông báo trước sáu mươi ngày và cho phép gọi song song cách cũ và cách mới trong sáu mươi ngày. Với người quản lý thiết bị, khoảng thời gian song song ấy chính là cửa sổ để sửa cấu hình và thử lại từng đường cảnh báo, thay vì chờ tới lúc số cũ ngừng hoạt động mới phát hiện thiếu sót.
Chọn thiết bị cho trạm từ xa dùng SIM và đường truyền di động
Phần này dành cho trường hợp trạm đo hoặc tủ điều khiển đặt xa nhà xưởng và phải gửi số liệu qua mạng di động. Ba nhóm thiết bị dưới đây có trong danh mục của Advantech, thông số lấy theo tài liệu sản phẩm, ô nào không có dữ liệu thì ghi theo tài liệu hãng.
| Thiết bị | Vai trò | Điểm chính theo tài liệu sản phẩm |
|---|---|---|
| EKI-1321 | Cổng truyền dữ liệu qua mạng di động | Hai khe SIM để dự phòng nhà mạng, chế độ chuyển tiếp tin nhắn, chống tĩnh điện 15 kV cho tín hiệu nối tiếp, có khe thẻ nhớ để đệm dữ liệu |
| ADAM-4571 | Đưa thiết bị cổng nối tiếp lên mạng Ethernet | Hỗ trợ RS-232/422/485, một cổng Ethernet 10/100 Mbps, tốc độ tới 921,6 kbps, tạo cổng COM ảo cho phần mềm cũ |
| IPC-610H | Máy chủ thu nhận số liệu đặt trong tủ rack phòng điều khiển | Vỏ rack công nghiệp, lắp bo mạch và card mở rộng theo cấu hình dự án, thông số cụ thể theo tài liệu hãng |
Khi làm mới cấu hình sau đợt đổi đầu số, nên gộp luôn ba việc: cập nhật số trong cấu hình thiết bị, ghi lại số mới vào hồ sơ tủ, và chạy thử một lần cảnh báo thật để xác nhận tin nhắn tới đúng người. Cách bố trí máy thu nhận số liệu cho trạm ở xa được nêu chi tiết hơn ở bài máy tính gateway cho trạm điện. Phần đường truyền có dây trong nhà xưởng nằm ở bài vì sao nên dùng switch công nghiệp, và nhóm máy nhỏ đặt tại điểm đo nằm ở danh mục máy tính không quạt cho IoT.
Nếu cần đối chiếu dòng máy theo cấu hình đang chạy, danh mục hãng trên site kiến thức nằm tại danh mục máy tính công nghiệp Advantech trên IPC247. Khi chưa chốt được cấu hình, dùng công cụ chọn máy theo yêu cầu để lọc trước theo môi trường lắp đặt và số cổng.
Câu hỏi thường gặp về chuyển đầu 11 số thành 10 số
Việc chuyển thuê bao 11 số về 10 số diễn ra khi nào?
Kế hoạch được công bố cuối năm 2017 và thực hiện trong năm 2018, sau khi việc chuyển đổi mã vùng điện thoại cố định hoàn tất vào tháng 8 năm 2017. Đây là bản tin cũ, ghi lại để tra cứu chứ không phải thông báo mới.
Bảy chữ số cuối của thuê bao có bị đổi không?
Theo phương án được Cục Viễn thông nêu khi đó, bảy chữ số cuối được giữ nguyên, chỉ phần mã mạng phía trước đổi sang các đầu số dôi ra sau khi quy hoạch lại điện thoại cố định. Nhờ vậy phần lớn công việc rà soát nằm ở bốn ký tự đầu của mỗi số.
Kho số 11 số cũ được dùng vào việc gì?
Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết dải số được giải phóng sẽ dành cho các thuê bao kết nối giữa thiết bị với thiết bị. Đó là các SIM lắp trong đồng hồ đo, bộ định tuyến di động và thiết bị giám sát từ xa, không phải SIM dùng cho người gọi.
Trong nhà máy, những chỗ nào còn lưu số điện thoại?
Thường có sáu chỗ: SIM trong thiết bị truyền dữ liệu, danh sách số nhận tin nhắn cảnh báo của phần mềm giám sát, danh bạ tổng đài nội bộ, nhãn dán trên tủ điện, hồ sơ kỹ thuật của dây chuyền và biểu mẫu liên hệ dịch vụ. Bỏ sót chỗ nào thì mất cảnh báo đúng ở chỗ đó.
Đổi đầu số có làm gián đoạn trạm giám sát từ xa không?
Có thể gián đoạn nếu cấu hình còn ghi số cũ. Quy định khi đó cho phép quay song song số cũ và số mới trong sáu mươi ngày, nên khoảng thời gian này là cửa sổ để cập nhật cấu hình và thử lại đường cảnh báo trước khi số cũ ngừng hoạt động.
Đọc thêm về thiết bị: toàn bộ máy tính công nghiệp Advantech cùng các hãng khác trên ipc247.com.
