Bài toán máy tính công nghiệp cho trạm xăng bắt đầu từ khi cửa hàng bỏ thu tiền mặt thuần tuý và chuyển sang thẻ trả trước. Từ thời điểm đó, mỗi cửa hàng có một đầu cuối vừa nhận thanh toán, vừa đọc số liệu từ cột bơm, vừa gửi số liệu bán hàng về trung tâm. Đầu cuối này chạy liên tục và thường nằm ở nơi khó cử người tới sửa.
Một cửa hàng xăng dầu tự động gồm những khối nào
Hệ thống thẻ trả trước quy mô lớn thường chia bốn lớp: trung tâm quản lý và trao đổi số liệu chung, lớp cấp tỉnh, lớp cấp huyện, và lớp thiết bị đầu cuối tại từng cửa hàng cùng các điểm phát hành thẻ. Dự án thẻ vi mạch của một tập đoàn dầu khí Trung Quốc triển khai từ năm 2006 theo cấu trúc này, phủ hơn ba mươi lăm nghìn cửa hàng tại hai mươi tỉnh, và phần đầu cuối tại cửa hàng chạy trên máy tính công nghiệp của Advantech.
Ở lớp cuối cùng, mỗi cửa hàng có một máy làm bốn việc: cho phép thanh toán điện tử, thu số liệu bán hàng, gửi số liệu lên lớp trên, và thực hiện phần quản lý cùng giám sát tại chỗ. Bốn việc này quyết định cấu hình máy.
Bốn ràng buộc của máy tính đặt tại cửa hàng
| Ràng buộc | Biểu hiện thực tế | Yêu cầu đặt lên máy |
|---|---|---|
| Chất lượng điện lưới | Cửa hàng vùng nông thôn gặp điện áp thấp, quá áp và xung khi đóng cắt tải | Bộ nguồn dải rộng, có khả năng tự phục hồi; dự án gốc dùng bộ nguồn 300 W làm việc từ 95 V tới 264 V |
| Số cột bơm thay đổi theo cửa hàng | Có cửa hàng hai cột, có cửa hàng hơn ba mươi cột | Nhiều khe cắm để thêm card cổng nối tiếp mà không thay máy |
| Khoảng cách tới đội kỹ thuật | Cửa hàng miền núi, mỗi lần sửa mất cả ngày đường | Linh kiện thay được từ mặt trước, đèn báo trạng thái rõ, cấu hình ổ đĩa có dự phòng |
| Bụi và hơi nhiên liệu | Cửa hút gió bám bụi nhanh, nhiệt độ trong vỏ tăng dần | Quạt có lưới lọc và tháo được từ mặt trước, có cảnh báo khi quạt hỏng |
Ràng buộc thứ ba là ràng buộc hay bị bỏ qua nhất khi lập dự toán, nhưng lại là ràng buộc chi phối chi phí vận hành nhiều năm sau.
Máy tính Advantech dùng ở đầu cuối cửa hàng
| Thiết bị | Đặc điểm theo tài liệu hãng | Hợp với cửa hàng nào |
|---|---|---|
| IPC-610H | Vỏ 4U gắn tủ rack, nhận tới 15 card mở rộng; khoang ổ chống rung chứa ba ổ 5,25 inch và một ổ 3,5 inch; hai quạt có lưới lọc tháo từ mặt trước; cổng USB và PS/2 ở mặt trước; đèn báo nguồn và hoạt động ổ đĩa; cửa trước có khoá; hỗ trợ bộ nguồn đơn hoặc bộ nguồn dự phòng tới 500 W | Cửa hàng nhiều cột bơm, cần nhiều card cổng nối tiếp |
| ACP-4340 | Dùng bảng nối đa khe chuẩn PICMG tới 14 khe hoặc bo mạch chủ ATX và Micro-ATX; khoang ổ chống rung với bốn khay rút nóng cho ổ 3,5 và 2,5 inch; hai cổng USB 3.0 mặt trước; quạt hệ thống thay được không cần mở nắp; mô-đun giám sát hệ thống tích hợp cho phép quản lý từ xa và cảnh báo sự cố | Cửa hàng lớn hoặc trung tâm cấp huyện cần ổ rút nóng và quản lý từ xa |
| UNO-2372G | Nền Intel Atom E3845 hoặc Celeron J1900 bốn nhân, không quạt, không dây nối bên trong; 2 cổng Gigabit, 4 cổng RS-232/422/485; gắn thanh ray, gắn tường hoặc gắn theo chuẩn VESA | Cửa hàng nhỏ, ít cột bơm, không có phòng máy riêng |
| EKI-1524 | Bốn cổng RS-232/422/485, chế độ cổng COM ảo, tốc độ tới 921,6 kbps, chứng nhận Class I Division 2 | Cửa hàng cần thêm cổng nối tiếp mà máy đã hết khe |
Nối cột bơm và đầu đọc thẻ
- Cột bơm. Đa số cột bơm giao tiếp qua cổng nối tiếp với giao thức riêng của hãng sản xuất. Gom chúng về một bộ chuyển đổi nhiều cổng gọn hơn cắm nhiều card vào máy, và khi đổi máy thì phần đấu dây giữ nguyên.
- Đầu đọc thẻ. Đầu đọc thường nối qua cổng nối tiếp hoặc USB tại quầy. Cần tính trước số điểm đọc, vì cửa hàng có làn tự phục vụ sẽ có đầu đọc đặt ngay tại cột.
- Tín hiệu phụ trợ. Mức bồn chứa, báo rò rỉ và tiếp điểm cửa phòng máy đưa vào mô-đun thu thập; cách chọn theo loại tín hiệu có trong bài ADAM-4000.
- Đường truyền lên trung tâm. Cửa hàng trong đô thị dùng đường truyền cố định, cửa hàng vùng xa dùng mạng di động và cần cơ chế gửi lại khi mất sóng.
- Tách mạng bán hàng khỏi mạng khách. Cửa hàng có phát Wi-Fi cho khách thì mạng đó phải nằm riêng, không chung vùng với đầu cuối bán hàng.
Nguồn, lưu trữ và bản ghi bán hàng
Số liệu bán hàng là thứ không được phép mất, vì nó là căn cứ đối soát giữa cửa hàng và trung tâm. Ba lớp bảo vệ thường dùng trong nhóm dự án này.
Lớp thứ nhất là nguồn. Bộ nguồn dải rộng giữ máy chạy khi điện áp lưới tụt, còn bộ nguồn dự phòng giữ máy chạy khi một khối nguồn hỏng. Lớp thứ hai là ổ đĩa. Dự án gốc ghép hai ổ cùng thông số thành một mảng ghi song song để có bản sao đầy đủ; cách này vẫn đang phổ biến. Lớp thứ ba là quy trình gửi số liệu: mỗi giao dịch có mã riêng, trung tâm bỏ qua bản ghi trùng, nhờ đó gửi lại sau khi mất liên lạc không gây sai lệch.
Ngoài ba lớp trên, các dự án lớn thường yêu cầu chạy thử liên tục nhiều giờ trước khi lắp đặt. Dự án thẻ vi mạch nêu ở trên đặt mức bảy mươi hai giờ chạy thử cho mỗi máy trước khi xuất đi cửa hàng.
Chọn máy tính công nghiệp cho trạm xăng
Bốn thông tin cần có trước khi chốt cấu hình: số cột bơm và giao thức của từng cột, số điểm thanh toán tại quầy và tại cột, chất lượng điện lưới đo thật tại cửa hàng, và cách trung tâm nhận số liệu. Cửa hàng nhiều cột bơm thì đi thẳng vào vỏ máy nhiều khe như IPC-610H hoặc ACP-4340; cửa hàng nhỏ thì một máy không quạt đủ dùng và tiết kiệm chỗ.
Các vỏ máy gắn tủ rack đang bán nằm trong danh mục máy tính công nghiệp gắn rack. Kiến thức nền về cấu hình máy có tại bài cấu hình máy tính công nghiệp trên IPC247. Khi cần đối chiếu số khe cắm và số cổng giữa các dòng, dùng công cụ chọn máy theo nhu cầu.
Câu hỏi thường gặp về máy tính công nghiệp cho trạm xăng
Vì sao cửa hàng xăng dầu không dùng máy tính để bàn thông thường?
Vì ba lý do: lưới điện tại nhiều cửa hàng dao động mạnh, môi trường nhiều bụi và hơi nhiên liệu, và máy phải chạy liên tục nhiều năm với cùng một cấu hình. Máy tính công nghiệp có bộ nguồn dải rộng, vỏ lọc bụi ở cửa hút và vòng đời linh kiện dài nên thay thế về sau vẫn giữ nguyên phần mềm.
Số khe cắm cần bao nhiêu là đủ?
Đếm theo số cột bơm và số thiết bị ngoại vi. Một cửa hàng có hai cột bơm khác hẳn một cửa hàng ba mươi cột về số cổng nối tiếp cần đấu. Vỏ máy IPC-610H nhận tới mười lăm card mở rộng, còn ACP-4340 dùng được bảng nối đa khe tới mười bốn khe, nên cả hai đều còn dư chỗ cho các đợt mở rộng sau.
Đấu cột bơm vào máy tính bằng đường nào?
Phần lớn cột bơm có cổng nối tiếp chạy giao thức riêng của nhà sản xuất. Cách gọn nhất là gom các cột về một bộ chuyển đổi nhiều cổng đặt trong phòng máy, ví dụ EKI-1524 với bốn cổng RS-232/422/485 và chế độ cổng COM ảo, rồi phần mềm bán hàng đọc qua mạng.
Mất điện giữa lúc bơm thì bản ghi có mất không?
Không mất nếu bản ghi được ghi xuống ổ trước khi kết thúc giao dịch và hệ có nguồn lưu điện đủ để đóng phiên. Cấu hình hai ổ ghi song song thêm một lớp an toàn khi một ổ hỏng. Riêng số liệu đã gửi lên trung tâm thì cần cơ chế gửi lại để tránh trùng hoặc thiếu.
Bảo trì máy đặt ở cửa hàng vùng xa thế nào cho hợp lý?
Chọn máy có phần cần chạm tới nằm ở mặt trước: quạt tháo được từ mặt trước, khay ổ rút nóng, đèn báo trạng thái và cảnh báo sự cố ngay trên vỏ. Nhờ đó kỹ thuật viên tại chỗ làm được các việc đơn giản mà không phải mở nắp máy hoặc rút máy khỏi tủ.
Đọc thêm về thiết bị: toàn bộ máy tính công nghiệp Advantech cùng các hãng khác trên ipc247.com.
