Bài đăng đầu năm 2016 trên trang này ghi lại phần phát biểu tại sự kiện ngày Internet Việt Nam tổ chức ngày 19 tháng 11 năm 2015, bàn về xu hướng Internet of Things trong sản xuất và trong nền kinh tế. Đây là bản tin cũ. Bài giữ lại các con số và cách diễn đạt của thời điểm đó, ghi rõ đâu là dự đoán, rồi chuyển sang phần việc cụ thể mà một nhà máy phải làm nếu muốn số hoá dây chuyền đang chạy.
Bản tin đầu năm 2016 dự đoán gì
Luận điểm chính trong bài là một dịch chuyển về nguồn của cải: người giàu nhất sẽ không còn là người có nhiều nhà máy và đất đai mà là người nắm được dữ liệu. Ví dụ được dẫn khi đó là một doanh nghiệp tin học trở thành nhà vận tải lớn nhất thế giới dù không sở hữu chiếc ô tô nào.
| Nội dung nêu trong bài | Con số của thời điểm đó | Tính chất |
|---|---|---|
| Số thiết bị kết nối sau năm năm | Khoảng 50 tỷ thiết bị, nhiều gấp năm lần lúc bấy giờ | Dự đoán |
| Quy mô nền kinh tế mới do kết nối tạo ra | 1.900 tỷ USD | Dự đoán |
| Dự án nông nghiệp chính xác đưa về Hà Nội | Dự án Akisai của Fujitsu, dự kiến đầu tháng 12 | Kế hoạch được nêu khi đó |
| Hệ thống kết nối cho giao thông tại Việt Nam | Mong muốn triển khai trong quý một năm 2016 | Mong muốn của người phát biểu |
| Mức thiệt hại do tai nạn giao thông | 1,9 phần trăm tổng sản phẩm trong nước | Số liệu nghiên cứu được dẫn lại |
Phần nông nghiệp trong bài mô tả cách làm khá đúng bản chất: dữ liệu về vật nuôi, cây trồng, đất, thời tiết, nhiệt độ và độ ẩm đều được lấy bằng cảm biến, rồi chạy xuyên suốt từ khâu chọn giống tới vận tải và bán lẻ. Đó chính là mô tả một chuỗi thu thập dữ liệu, chỉ khác lĩnh vực áp dụng.
Phần nào đã tới, phần nào còn là dự đoán
Quan sát về việc giá trị dịch chuyển từ tài sản vật lý sang dữ liệu là phần bền nhất của bài. Sau mười năm, nhận định đó vẫn đứng vững và đã trở thành cách nghĩ thông thường trong quản trị sản xuất.
Các con số thì khác. Con số 50 tỷ thiết bị và mốc 1.900 tỷ USD là dự đoán được trích lại từ các báo cáo thị trường thời điểm đó, không phải kết quả đã đo được, và bài này giữ nguyên chúng ở dạng dự đoán. Tương tự, mốc quý một năm 2016 cho hệ thống giao thông kết nối là mong muốn của người phát biểu chứ không phải kế hoạch đã duyệt. Bản tin cũng không cung cấp thông tin về kết quả của dự án nông nghiệp được nhắc tới, nên bài này không kết luận thay.
Với người làm nhà máy, điều đáng giữ lại không nằm ở các con số toàn cầu mà nằm ở câu hỏi rất cụ thể: dây chuyền đang chạy có bao nhiêu điểm dữ liệu chưa được dùng. Cách nhìn này được bàn thêm ở bài những cách kết nối thiết bị thay đổi dữ liệu doanh nghiệp và bài bắt kịp xu hướng Internet of Things.
Bốn bước số hoá dây chuyền đang chạy
- Kiểm kê điểm dữ liệu. Liệt kê từng máy: đang có tín hiệu gì, đọc bằng cổng nào, chu kỳ bao lâu, ai đang dùng. Bước này thường cho kết quả bất ngờ là phần lớn dữ liệu cần thiết đã nằm sẵn trong bộ điều khiển.
- Chọn đường lấy tín hiệu. Máy có cổng nối tiếp thì nối qua bộ chuyển sang Ethernet. Máy chỉ có tiếp điểm và tín hiệu tương tự thì lắp thêm mô đun thu thập. Không cần thay bộ điều khiển chỉ để lấy số liệu.
- Quy về một giao thức chung. Mỗi hãng máy dùng một cách nói riêng. Cổng chuyển giao thức đưa tất cả về một chuẩn để phần mềm phía trên chỉ phải hiểu một thứ.
- Gom và lọc tại chỗ trước khi gửi đi. Máy đặt cạnh chuyền lọc bớt dữ liệu lặp, giữ lại phần cần thiết và đệm khi đường truyền gián đoạn. Cách phân lớp này được nêu ở bài kết nối thiết bị công nghiệp trong hệ tự động hoá.
Thứ tự này quan trọng. Nhiều dự án bắt đầu từ bước bốn, mua phần mềm hiển thị trước rồi mới tìm cách lấy dữ liệu, và thường dừng lại ở bước hai vì phát hiện máy cũ không nói chuyện được với hệ thống mới.
Chọn thiết bị để số hoá máy đang chạy
Ba mã dưới đây nằm trong danh mục của Advantech và ứng với ba bước giữa của quy trình trên. Thông số lấy theo tài liệu sản phẩm, ô nào không có số liệu thì ghi theo tài liệu hãng.
| Mã thiết bị | Giải quyết bước nào | Điểm chính theo tài liệu sản phẩm |
|---|---|---|
| EKI-1524 | Đưa máy có cổng nối tiếp lên mạng | Bốn cổng nối tiếp, hai cổng Ethernet 10/100 Mbps để dự phòng đường mạng, chế độ cổng COM ảo cùng TCP và UDP, tốc độ tới 921,6 kbps, cho phép tối đa năm máy chủ truy cập một cổng, chống tĩnh điện 15 kV, có chứng nhận Class I Division 2 |
| EKI-1221 | Quy các máy về một giao thức chung | Chuyển đổi giữa Modbus TCP và Modbus RTU hoặc ASCII, hai cổng Ethernet 10/100 Mbps, hỗ trợ 16 kết nối và 32 yêu cầu đồng thời, 31 trạm tớ trên mỗi cổng nối tiếp, chọn chuẩn RS-232/422/485 bằng phần mềm, gá thanh ray hoặc gá tường |
| UNO-2271G | Gom và lọc dữ liệu ngay cạnh chuyền | Intel Atom E3815 1,46 GHz, 4 GB DDR3L hàn sẵn, bộ nhớ trong 32 GB eMMC, hai cổng Gigabit, một cổng USB 3.0, một cổng HDMI, tuỳ chọn hai cổng RS-232/422/485, nguồn vào 10 đến 30 VDC, tiêu thụ 12 W ở mức thông thường, kích thước 100 x 70 x 30 mm, nhiệt độ làm việc 0 đến 50 độ C |
Với dây chuyền cũ, ba thiết bị này thường đủ cho giai đoạn đầu, và chi phí thấp hơn nhiều so với thay bộ điều khiển. Nhóm máy nhỏ đặt tại điểm thu thập nằm ở danh mục máy tính không quạt cho IoT. Danh mục dòng nhúng của hãng trên site kiến thức nằm tại danh mục máy tính nhúng Advantech trên IPC247. Khi đã có bảng kiểm kê điểm dữ liệu và cần chọn cấu hình máy gom, dùng công cụ chọn máy theo yêu cầu.
Câu hỏi thường gặp về xu hướng Internet of Things trong sản xuất
Bản tin đầu năm 2016 nêu những con số nào?
Bài dẫn dự đoán rằng trong năm năm tới sẽ có khoảng 50 tỷ thiết bị kết nối, nhiều gấp năm lần thời điểm đó, và Internet of Things có thể tạo ra nền kinh tế mới trị giá 1.900 tỷ USD. Bài cũng nêu con số tai nạn giao thông ảnh hưởng 1,9 phần trăm tổng sản phẩm trong nước.
Những dự đoán đó có thành hiện thực không?
Ý chính về việc giá trị dịch chuyển từ tài sản vật lý sang dữ liệu là quan sát đúng và vẫn còn giá trị. Các con số cụ thể cùng các mốc thời gian trong bài là dự đoán của thời điểm đó, không phải số liệu đã được xác nhận, nên bài này giữ nguyên chứ không sửa thành khẳng định.
Số hoá một dây chuyền cũ bắt đầu từ đâu?
Bắt đầu từ việc kiểm kê điểm dữ liệu: mỗi máy đang có sẵn tín hiệu gì, đọc bằng cách nào và ai đang dùng. Bước này thường cho thấy phần lớn dữ liệu cần thiết đã có sẵn trong bộ điều khiển, chỉ chưa được đưa ra ngoài.
Máy cũ không có cổng mạng thì làm sao?
Dùng thiết bị chuyển đổi. Máy có cổng nối tiếp thì nối qua bộ chuyển sang Ethernet hoặc cổng chuyển giao thức. Máy chỉ có tiếp điểm và tín hiệu tương tự thì lắp thêm mô đun thu thập rồi đưa lên mạng. Không cần thay bộ điều khiển để lấy được số liệu.
Nên đặt máy xử lý ở gần máy sản xuất hay ở phòng máy chủ?
Phần lọc và gom dữ liệu nên đặt gần máy sản xuất để giảm lưu lượng gửi đi và giữ được số liệu khi đường truyền gián đoạn. Phần lưu trữ dài hạn và báo cáo thì đặt ở máy chủ. Cách chia này giúp mất mạng vẫn không mất dữ liệu tại chỗ.
Đọc thêm về thiết bị: toàn bộ máy tính công nghiệp Advantech cùng các hãng khác trên ipc247.com.
