Máy tính công nghiệp Advantech cho chế biến thuỷ sản không phải một mã máy duy nhất dùng cho cả nhà máy. Mỗi công đoạn có nhiệt độ, độ ẩm và cách vệ sinh riêng, nên thiết bị đặt ở đó cũng khác nhau. Bài viết chia dây chuyền thành năm công đoạn, nêu điều kiện làm việc của từng nơi và các model đang có trong catalog của site.
Phần khái niệm chung về nhóm thiết bị này nằm ở bài cấu hình máy tính công nghiệp trên IPC247. Bài dưới đây chỉ bàn tới ràng buộc riêng của nhà máy cá, tôm và mực.

Năm công đoạn và điều kiện làm việc của từng nơi
Một nhà máy chế biến thuỷ sản thường chia thành năm khu, và cả năm có điều kiện làm việc khác hẳn nhau. Đây là lý do một cấu hình chung cho cả nhà máy luôn thừa ở chỗ này và thiếu ở chỗ kia.
- Tiếp nhận và phân cỡ. Nguyên liệu về theo xe lạnh, cân theo lô, phân cỡ theo khối lượng. Khu này ẩm, sàn đọng nước, có nước đá và nước muối. Việc của máy tính là ghi khối lượng từng lô, in phiếu và gửi số liệu về hệ quản lý.
- Sơ chế và philê. Băng tải chạy liên tục, công nhân đứng hai bên, thao tác bằng găng tay ướt. Thiết bị bị va chạm, bị nước bắn và bị rửa cuối ca. Đây là khu khắc nghiệt nhất với màn hình cảm ứng.
- Kiểm tra và cân thành phẩm. Cân kiểm tra, dò kim loại, kiểm tra bằng camera. Khu này cần máy tính có khả năng thu ảnh và xử lý ngay, đồng thời cần đường mạng riêng cho camera.
- Cấp đông và kho lạnh. Nhiệt độ âm, đọng sương khi mở cửa. Thiết bị ở đây cần dải nhiệt làm việc rộng và cấp nguồn liên tục để thân máy không nguội xuống dưới điểm sương.
- Đóng gói và dán nhãn. Khô hơn, nhưng đòi hỏi tốc độ và độ chính xác của mã lô. Máy tính ở đây nối với máy in nhãn, máy quét mã và cân đóng gói.
Chỉ hai khu đầu là vùng ướt thật sự. Ba khu còn lại chỉ cần thiết bị công nghiệp thông thường đặt trong tủ. Nhìn ra được ranh giới này giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư mà không hạ độ bền của hệ thống.
Yêu cầu kỹ thuật đặt ra cho thiết bị trong nhà máy thuỷ sản
Bảng dưới gom các hạng mục nên ghi rõ trong hồ sơ kỹ thuật khi mời thầu hoặc khi xin báo giá.
| Hạng mục | Lý do trong ngành thuỷ sản | Mức tham chiếu |
|---|---|---|
| Cấp bảo vệ mặt trước | Nước bắn liên tục, rửa cuối ca | IP65 cho vị trí lau ẩm, mức cao hơn cho vị trí xịt vòi |
| Vật liệu vỏ | Nước muối và dung dịch tẩy ăn mòn vỏ sơn | Thân thép không gỉ hoặc nhôm đúc phủ anod |
| Kiểu tản nhiệt | Quạt hút hơi ẩm và bụi vào bên trong | Thiết kế không quạt, tản nhiệt qua thân |
| Dải nhiệt làm việc | Khu cấp đông và khu hấp cách nhau rất xa | Chọn theo vị trí, các dòng công bố -20 đến 60 độ C phủ được hầu hết vị trí |
| Lưu trữ | Băng tải và máy nén gây rung liên tục | Ổ thể rắn, tránh ổ cứng cơ ở vị trí gần thiết bị quay |
| Cấp nguồn | Điện xưởng dao động, hay mất chớp nhoáng | Nguồn một chiều dải rộng, có nguồn dự phòng cho trạm ghi dữ liệu |
| Cổng nối thiết bị | Cân, đầu đọc mã, máy in nhãn, cảm biến nhiệt | Nhiều cổng nối tiếp và cổng mạng, có cách ly tín hiệu |
| Kiểu cảm ứng | Găng tay ướt, mặt kính đọng nước | Cảm ứng điện trở, hoặc điện dung có chế độ chịu nước |
Riêng phần vật liệu vỏ và cách vệ sinh đã được trình bày chi tiết trong bài máy tính cảm ứng thép không gỉ, nên ở đây chỉ nhắc lại mức tham chiếu.
Model Advantech theo từng công đoạn
Bảng dưới chỉ liệt kê những mã có trang sản phẩm trên site này, kèm đặc điểm đã công bố. Ô nào tài liệu không nêu thì để trống và tra lại theo tài liệu hãng.
| Công đoạn | Model | Đặc điểm đã công bố | Vai trò trên dây chuyền |
|---|---|---|---|
| Tiếp nhận, phân cỡ | FPM-3191G | Màn hình 19 inch SXGA, thân thép không gỉ với mặt trước nhôm, kính cường lực chống loá, mặt trước đạt IP65, nhận nguồn 24 VDC | Màn hình thao tác đặt ngoài, máy tính để trong tủ |
| Sơ chế, philê | FPM-5151G | Màn hình 15 inch XGA, mặt trước phẳng liền, thân chống gỉ, mặt trước đạt IP65, nhận nguồn 10 đến 30 VDC, có cổng USB mặt trước | Trạm báo sản lượng và hướng dẫn thao tác cho tổ |
| Kiểm tra, cân | UNO-2372G | Intel Atom E3845 hoặc Celeron J1900 bốn nhân, 2 cổng GbE, 4 USB, 4 cổng RS-232/422/485, thiết kế không quạt và không dây nối trong máy | Đọc cân, dò kim loại, gom tín hiệu về hệ quản lý |
| Trạm ảnh kiểm tra | AIIS-5410P | Bộ xử lý Intel Core thế hệ 6, bốn cổng GbE cấp nguồn qua mạng, dải nguồn 9 đến 36 VDC, dải nhiệt -20 đến 60 độ C | Chạy camera công nghiệp không cần bộ cấp nguồn rời |
| Kho lạnh, cấp đông | ADAM-6060 | 6 ngõ vào số và 6 ngõ ra rơ le trên nền Ethernet, Modbus TCP, nguồn 10 đến 30 VDC, dải nhiệt làm việc tới -40 đến 70 độ C tuỳ phiên bản | Đọc trạng thái cửa, báo động nhiệt, khoá liên động |
| Đo nhiệt độ kho | ADAM-6017 | 8 ngõ vào tương tự và 2 ngõ ra số, nhận tín hiệu mV, V và mA, có trang cấu hình bằng trình duyệt | Ghi nhiệt độ từng kho theo phút |
| Máy tính trung tâm xưởng | UNO-2484G | Intel Core i7/i5/i3 với 8 GB DDR4, 4 cổng GbE, 4 USB 3.0, 4 cổng RS-232/422/485, có vi điều khiển bảo mật phần cứng | Chạy phần mềm giám sát và cơ sở dữ liệu của xưởng |
Ba mã màn hình và máy tính hay dùng nhất có thể xem trực tiếp: FPM-3191G, FPM-5151G và UNO-2372G.

Ví dụ một dây chuyền philê cá tra
Lấy một xưởng philê công suất khoảng 60 tấn nguyên liệu mỗi ngày làm ví dụ. Cách bố trí dưới đây là mẫu hay gặp ở các nhà máy đồng bằng sông Cửu Long.
- Cân tiếp nhận. Một bộ đọc cân nối vào cổng nối tiếp của máy tính đặt trong tủ điện phòng cân. Màn hình cảm ứng 19 inch treo ngoài để nhân viên chọn nhà cung cấp và xác nhận lô.
- Băng tải phân cỡ. Bộ thu thập tín hiệu số đọc cảm biến đếm và trạng thái động cơ, gửi về máy tính xưởng theo Modbus TCP. Không kéo dây tín hiệu dài về phòng kỹ thuật mà đặt bộ thu thập ngay tủ cạnh băng tải.
- Trạm philê. Mỗi tổ có một màn hình 15 inch hiển thị sản lượng tổ theo giờ và định mức. Màn hình gắn trên tay đỡ để rời tường khi rửa.
- Cân kiểm tra và dò kim loại. Máy tính trạm này đọc cân kiểm tra, nhận tín hiệu loại bỏ và đếm số sản phẩm bị loại theo ca.
- Kho cấp đông. Nhiệt độ từng kho lấy qua bộ thu thập tương tự, ghi theo phút. Cửa kho và trạng thái máy nén lấy qua bộ thu thập số. Toàn bộ ghi vào cơ sở dữ liệu của máy tính xưởng.
Cách chia này giữ cho phần dễ hỏng nằm ở ngoài và rẻ, phần đắt nằm trong tủ khô. Bài toán riêng của khu kho lạnh, gồm đọng sương và chọn màn hình chịu lạnh, được nói kỹ trong bài màn hình công nghiệp giám sát kho lạnh. Phần cân động cho xe tải chở nguyên liệu ra vào cổng nằm ở bài hệ thống cân động UNO-2372G.
Chọn thiết bị cho nhà máy chế biến thuỷ sản
Trên site này, phần màn hình rời nằm ở danh mục màn hình công nghiệp, phần máy tính không quạt đặt trong tủ nằm ở máy tính không quạt.
Khi gửi yêu cầu báo giá, sáu thông tin sau quyết định gần như toàn bộ cấu hình: vị trí lắp thuộc khu ướt hay khu khô, cách vệ sinh là lau ẩm hay xịt vòi áp lực, nhiệt độ tại vị trí, số thiết bị cần nối vào máy tính, có cần thu ảnh camera hay không, và dữ liệu phải lưu bao lâu để phục vụ hồ sơ lô hàng.
Phần số hoá chuỗi từ vùng nuôi tới lô xuất khẩu được trình bày riêng ở bài truy xuất nguồn gốc thuỷ sản. Nếu chưa chắc nên chọn màn hình rời hay bản gộp máy tính với màn hình, có thể chạy công cụ chọn máy theo yêu cầu rồi gửi kết quả kèm đề nghị báo giá.
Câu hỏi thường gặp về máy tính công nghiệp Advantech cho chế biến thuỷ sản
Nhà máy thuỷ sản nên đặt máy tính ở đâu trên dây chuyền?
Nguyên tắc chung là tách phần tính toán ra khỏi vùng ướt. Máy tính đặt trong tủ điện khô hoặc phòng kỹ thuật, chỉ đưa màn hình cảm ứng và các bộ thu thập tín hiệu ra vị trí thao tác. Khi phải thay thiết bị ở vùng ướt thì chỉ thay màn hình, dữ liệu và cấu hình vẫn nằm nguyên trong tủ.
Vì sao không dùng máy tính văn phòng cho khu chế biến cá?
Máy văn phòng có quạt hút bụi và hơi ẩm vào bên trong, vỏ tôn sơn gỉ nhanh khi gặp nước muối, và ổ cứng cơ hỏng vì rung của băng tải. Thêm nữa máy văn phòng không có dải nhiệt làm việc rộng nên hay treo ở khu cấp đông. Máy công nghiệp không quạt giải quyết cả bốn điểm này.
Khu cấp đông cần lưu ý gì khi lắp thiết bị?
Vấn đề chính ở khu cấp đông không phải cái lạnh mà là đọng sương khi cửa mở và khi thiết bị được đưa ra vùng ấm. Nên chọn thiết bị có dải nhiệt làm việc âm, cấp nguồn liên tục để thân máy luôn ấm hơn điểm sương, và đặt bộ thu thập tín hiệu trong hộp kín có sưởi nhẹ.
Advantech có model nào phù hợp cho khu ướt của nhà máy thuỷ sản?
Trên catalog của site này có FPM-3191G, màn hình cảm ứng 19 inch thân thép không gỉ với mặt trước đạt IP65 và nhận nguồn 24 VDC; FPM-5151G 15 inch mặt trước phẳng liền, nhận nguồn 10 đến 30 VDC. Phần máy tính đặt trong tủ có thể dùng UNO-2372G hoặc UNO-2484G.
Có cần nối dây chuyền chế biến với hệ thống quản lý sản xuất không?
Nếu nhà máy phải xuất khẩu thì có. Dữ liệu sản lượng, khối lượng theo mẻ và nhiệt độ kho là bằng chứng cho hồ sơ lô hàng. Advantech WebAccess đọc được tín hiệu từ các bộ thu thập ADAM và ghi vào cơ sở dữ liệu để xuất báo cáo theo lô.
Đọc thêm về thiết bị: toàn bộ máy tính công nghiệp Advantech cùng các hãng khác trên ipc247.com.




