Máy tính Advantech cho container thông minh làm một việc rất cụ thể: ghi lại nhiệt độ, trạng thái cửa và vị trí của thùng hàng trong suốt hành trình, rồi đẩy dữ liệu đó về trung tâm. Bài viết nêu các điểm dữ liệu cần lấy, ràng buộc khi lắp thiết bị lên thùng hàng và những model có trong catalog của site.
Phần máy tính đặt trong cabin xe nâng và xe đầu kéo đã được trình bày riêng ở bài máy tính gắn trên xe cho cảng và kho vận. Bài này chỉ nói về lớp thiết bị gắn trên chính thùng hàng và tại bãi.
Container thông minh ghi lại những gì
Điều làm nên chữ thông minh không nằm ở vỏ thùng. Vỏ thùng, kích thước và cách xếp dỡ vẫn theo chuẩn cũ. Cái thêm vào là một bộ ghi dữ liệu và một đường truyền. Sáu nhóm dữ liệu dưới đây là phần hay được lấy nhất.
- Nhiệt độ trong thùng. Đo tại nhiều điểm, ghi theo chu kỳ cố định. Đây là dữ liệu quan trọng nhất với hàng đông lạnh và hàng mát.
- Trạng thái cửa. Mỗi lần mở cửa là một lần nhiệt độ nhảy. Ghi được thời điểm và thời lượng mở cửa thì mới giải thích được các đoạn tăng nhiệt.
- Vị trí và hành trình. Toạ độ theo thời gian, dùng để đối chiếu với lịch trình và để xác định điểm dừng ngoài kế hoạch.
- Trạng thái máy lạnh. Máy chạy hay dừng, có lỗi hay không. Một sự cố máy lạnh phát hiện sớm vài giờ có thể cứu được cả lô hàng.
- Độ ẩm và khí trong thùng. Cần với rau quả và một số mặt hàng nông sản có hô hấp.
- Rung và va đập. Dùng cho hàng dễ vỡ và thiết bị chính xác, ghi lại các mốc vượt ngưỡng.
Không phải tuyến nào cũng cần đủ sáu nhóm. Hàng khô chỉ cần vị trí và cửa; hàng đông lạnh cần thêm nhiệt độ và trạng thái máy lạnh; hàng dược và hàng tươi cần gần như đủ bộ.
Chuỗi lạnh và những điểm dữ liệu quyết định chất lượng
Một lô hàng lạnh đi qua nhiều lần chuyển giao, và mỗi lần chuyển giao là một chỗ dễ mất dữ liệu. Bảng dưới liệt kê các chặng cùng điểm dữ liệu tương ứng.
| Chặng | Rủi ro thường gặp | Điểm dữ liệu cần ghi |
|---|---|---|
| Đóng hàng tại kho | Hàng chưa hạ đủ nhiệt đã xếp vào thùng | Nhiệt độ hàng lúc xếp, thời gian cửa mở khi xếp |
| Chạy đường bộ | Máy lạnh ngừng khi tắt máy chờ, tài xế mở cửa dọc đường | Nhiệt độ theo chu kỳ, trạng thái máy lạnh, cửa, vị trí |
| Chờ tại bãi | Không cắm nguồn cho thùng lạnh trong lúc chờ | Trạng thái cấp nguồn tại ổ cắm bãi, nhiệt độ thùng |
| Xếp lên tàu | Khoảng trống dữ liệu giữa lúc rút nguồn và lúc cắm lại | Mốc rút và cắm nguồn, dữ liệu đệm trong thiết bị |
| Giao nhận | Tranh chấp về nguyên nhân hàng hỏng | Toàn bộ nhật ký nhiệt độ và cửa theo mốc thời gian |
Điểm hay bị bỏ sót là chặng chờ tại bãi. Thùng lạnh không cắm nguồn trong vài giờ ở trời nắng đủ để làm hỏng lô hàng, mà đây lại là chặng ít được ghi nhất. Đặt bộ thu thập tín hiệu tại các ổ cắm của bãi giải quyết được phần này.
Ràng buộc của thiết bị đặt trên thùng hàng
Thiết bị gắn trên thùng chịu điều kiện khác hẳn máy trong nhà xưởng. Bốn ràng buộc dưới đây quyết định chọn mã nào.
- Điện áp dao động. Nguồn lấy từ ắc quy xe hoặc từ máy lạnh container, sụt mạnh khi đề máy và tăng khi máy phát chạy. Thiết bị cần dải nguồn rộng chứ không phải đúng một mức cố định.
- Nhiệt độ hai đầu. Thiết bị gắn ngoài thùng phơi nắng, gắn trong thùng lạnh thì chịu nhiệt độ âm. Cần đọc kỹ dải nhiệt làm việc thay vì dựa vào cảm giác.
- Rung liên tục. Đường xấu và cầu cảng đều rung. Thiết bị phải không quạt, không ổ cứng cơ, và các đầu nối phải có ren khoá.
- Sóng gián đoạn. Hầm, vùng biển và khu bãi có sóng yếu. Thiết bị phải ghi tại chỗ rồi đẩy bù, và nên có hai khe SIM để đổi nhà mạng.
Thiết bị Advantech cho thùng hàng và cho bãi
Bảng dưới liệt kê các mã có trang sản phẩm trên site này, kèm thông số đã công bố.
| Vị trí | Model | Đặc điểm đã công bố | Việc đảm nhiệm |
|---|---|---|---|
| Trên phương tiện | ARK-2250L | Intel Core i3/i5/i7 thế hệ 6 dòng U, mô đun nguồn 9 đến 36 V, dải nhiệt làm việc -20 đến 60 độ C, hai khe mini PCIe cho mô đun Wi-Fi hoặc mạng di động, thiết kế không quạt | Bộ ghi dữ liệu chính của xe hoặc của cụm thùng |
| Bộ ghi gọn | ARK-1123C | Intel Atom E3825 hai nhân 1,33 GHz, 2 cổng GbE, 2 cổng RS-232/422/485, 1 khe mini PCIe kích thước đầy đủ, đầu nguồn có ren khoá, gá được lên thanh ray hoặc vách | Điểm ghi phụ, cụm nhỏ, thùng rời |
| Truyền dữ liệu | EKI-1321 | Cổng GSM/GPRS bốn băng tần, hai khe SIM dự phòng, hỗ trợ thẻ SDHC để đệm dữ liệu, bảo vệ tĩnh điện 15 kV cho các chân nối tiếp, có hai ngõ vào số | Đẩy dữ liệu về trung tâm, giữ dữ liệu khi mất sóng |
| Ổ cắm và cửa tại bãi | ADAM-6060 | 6 ngõ vào số và 6 ngõ ra rơ le trên nền Ethernet, Modbus TCP, luật điều khiển tại chỗ, nguồn 10 đến 30 VDC, dải nhiệt tới -40 đến 70 độ C tuỳ phiên bản | Ghi trạng thái cấp nguồn cho thùng lạnh, báo động khi rút nguồn |
| Nhiệt độ tại bãi | ADAM-6017 | 8 ngõ vào tương tự và 2 ngõ ra số, nhận tín hiệu mV, V và mA, có trang cấu hình bằng trình duyệt, tốc độ mạng 10/100 Mbps | Đọc đầu đo nhiệt của các thùng đang chờ |
| Phần mềm theo dõi | WebAccess | Phần mềm giám sát chạy trên trình duyệt, có báo động, lịch sử, tích hợp bản đồ và theo dõi vị trí, xuất báo cáo dạng bảng tính | Màn hình theo dõi đội xe và hồ sơ hành trình |
Xem trực tiếp ba mã hay dùng: ARK-2250L, EKI-1321 và ADAM-6060. Bản chuyên cho xe của cùng dòng ARK-2250 được nói tới trong bài máy tính cho xe ARK-2250S.
Ví dụ một chuyến container lạnh từ miền Tây ra cảng
Lấy chuyến chở thuỷ sản đông lạnh từ nhà máy về cảng làm ví dụ. Hành trình khoảng tám giờ, có một chặng chờ tại bãi trước khi hạ hàng.
- Trước khi xếp hàng. Thùng được chạy lạnh trước, thiết bị ghi lại thời điểm đạt nhiệt độ đặt. Không đạt thì chưa xếp hàng.
- Lúc xếp. Cửa mở được ghi thành một sự kiện, kèm nhiệt độ đầu và cuối quá trình xếp. Đây là mốc đối chiếu khi có tranh chấp về chất lượng.
- Trên đường. Nhiệt độ ba điểm và trạng thái máy lạnh ghi theo chu kỳ năm phút. Khi mất sóng, dữ liệu nằm trong bộ đệm và được đẩy bù sau.
- Chờ tại bãi. Bộ thu thập tại ổ cắm ghi thời điểm cắm nguồn. Nếu thùng không được cắm quá ngưỡng thời gian đặt trước thì hệ thống gửi báo động.
- Giao nhận. Toàn bộ nhật ký được xuất thành báo cáo theo số container, kèm biểu đồ nhiệt độ và danh sách sự kiện mở cửa.
Giá trị thực tế của hệ thống nằm ở bước cuối. Khi có tranh chấp, bên vận chuyển có nhật ký liên tục để đối chiếu thay vì chỉ có hai con số đo lúc giao và lúc nhận. Cách tổ chức dữ liệu này cũng tương tự phần theo dõi phương tiện trong bài hệ thống giao thông thông minh Advantech.
Chọn thiết bị cho container thông minh
Các dòng máy tính không quạt đặt được trên phương tiện nằm ở danh mục máy tính không quạt trên site này.
Khi lập hồ sơ, sáu thông tin quyết định phần lớn cấu hình: loại hàng và dải nhiệt phải giữ, số điểm đo trong mỗi thùng, chu kỳ ghi dữ liệu, chặng mất sóng dài nhất trong tuyến, nguồn cấp lấy từ đâu, và số thùng phải theo dõi cùng lúc. Riêng chặng mất sóng dài nhất quyết định dung lượng bộ đệm, nên cần số liệu thật chứ không ước lượng.
Để đối chiếu với các dòng máy tính nhúng dùng cho phương tiện, xem danh mục máy tính nhúng Advantech trên IPC247. Nếu chưa rõ nên đặt bộ ghi trên đầu kéo hay trên từng thùng, có thể chạy công cụ chọn máy theo yêu cầu rồi gửi kết quả kèm đề nghị báo giá.
Câu hỏi thường gặp về máy tính Advantech cho container thông minh
Container thông minh khác container thường ở chỗ nào?
Khác ở lớp thiết bị gắn kèm chứ không phải ở vỏ thùng. Một container thông minh có bộ ghi dữ liệu lấy tín hiệu nhiệt độ, cửa và vị trí, cùng đường truyền để đẩy dữ liệu về trung tâm. Vỏ thùng, kích thước và cách xếp dỡ vẫn theo chuẩn cũ.
Mất sóng khi xe chạy đường dài thì dữ liệu xử lý thế nào?
Thiết bị phải ghi tại chỗ rồi đẩy bù khi có sóng, không được bỏ mẫu. Bộ truyền qua mạng di động nên có bộ nhớ đệm, ví dụ EKI-1321 hỗ trợ thẻ SDHC để giữ dữ liệu. Chu kỳ ghi và dung lượng đệm cần tính theo chặng dài nhất trong tuyến.
Cấp nguồn cho thiết bị trên thùng hàng lấy từ đâu?
Có ba nguồn: ắc quy xe đầu kéo, nguồn của máy lạnh container, hoặc pin kèm tấm pin mặt trời cho thùng rời. Điện trên phương tiện dao động mạnh khi đề máy nên thiết bị cần dải nguồn rộng. Các dòng như ARK-2250L có mô đun nguồn 9 đến 36 V phù hợp với điều kiện này.
Nên đo nhiệt độ ở mấy điểm trong thùng lạnh?
Một điểm ở cửa gió cấp, một điểm ở dòng hồi và ít nhất một điểm giữa khối hàng. Chỉ đo tại cửa gió sẽ ra con số đẹp mà không phản ánh nhiệt độ hàng. Với hàng nhạy cảm nên thêm điểm đo ở cuối thùng, nơi thường ấm nhất.
Dữ liệu container nối vào phần mềm nào để theo dõi?
Advantech WebAccess đọc được dữ liệu từ các module ADAM và có sẵn phần tích hợp bản đồ cùng theo dõi vị trí, nên dùng làm màn hình theo dõi đội xe và xuất báo cáo hành trình. Dữ liệu cũng đẩy được sang hệ quản lý vận tải sẵn có qua giao diện chuẩn.
Đọc thêm về thiết bị: toàn bộ máy tính công nghiệp Advantech cùng các hãng khác trên ipc247.com.
