Khi Microsoft chuyển trọng tâm sang đám mây và tách riêng nhánh Windows dành cho thiết bị, phần máy công nghiệp được hưởng một thay đổi cụ thể: chu kỳ cập nhật và thời gian hỗ trợ tách khỏi bản dùng cho máy văn phòng. Vì vậy câu hỏi Windows cho máy tính công nghiệp Advantech nên chọn bản nào có câu trả lời khác hẳn câu hỏi tương tự cho máy bàn giấy.
Bài này gom bốn việc phải quyết khi chốt hệ điều hành cho một máy đặt trong tủ điện hoặc ở đầu chuyền: chọn nhánh, kiểm tra hỗ trợ theo model, xử lý máy đời cũ và theo dõi phiên bản sau khi bàn giao.
Các nhánh hệ điều hành hay gặp trên máy công nghiệp
| Nhánh | Đặc điểm đáng chú ý | Hợp với máy nào |
|---|---|---|
| Windows bản thông dụng | Cập nhật thường xuyên, giao diện quen thuộc, vòng đời ngắn hơn | Máy làm báo cáo, máy văn phòng đặt trong nhà máy |
| Windows nhánh thiết bị, bản duy trì dài | Chỉ nhận bản vá bảo mật, ít thay đổi giao diện, thời gian hỗ trợ dài | Trạm vận hành, máy chạy liên tục nhiều năm không đổi phần mềm |
| Windows Embedded đời cũ | Đã hết thời gian hỗ trợ, còn nhiều trong nhà máy | Máy cũ chờ thay, phải tách khỏi mạng ngoài |
| Linux | Không phụ thuộc giấy phép, phù hợp máy chỉ chạy một tác vụ | Máy gom dữ liệu, cổng kết nối, máy chạy phần mềm tự viết |
Nguyên tắc chọn gọn trong một câu: máy nào có người ngồi trước và đổi phần mềm thường xuyên thì dùng bản thông dụng, máy nào chạy một phần mềm duy nhất trong nhiều năm thì chọn nhánh có chu kỳ cập nhật dài.
Vì sao máy chạy liên tục cần nhánh cập nhật chậm
Một trạm vận hành khởi động lại giữa ca là sự cố sản xuất, không phải phiền toái nhỏ. Bản cập nhật lớn tự tải về và tự khởi động lại là rủi ro thật với máy đặt ở đầu chuyền.
Nhánh dành cho thiết bị giải quyết đúng điểm đó: nội dung cập nhật giới hạn ở bản vá bảo mật, giao diện và thành phần hệ thống giữ nguyên trong suốt vòng đời. Phần mềm giám sát đã kiểm thử trên một cấu hình sẽ chạy trên cấu hình đó nhiều năm mà không phải kiểm thử lại sau mỗi kỳ cập nhật.
Kiểm tra hỗ trợ hệ điều hành trước khi chốt model
Mỗi model công bố danh sách hệ điều hành đã kiểm thử kèm bộ trình điều khiển tương ứng. Đây là việc phải tra trước khi ký đơn hàng, vì thay hệ điều hành sau khi máy về xưởng thường kéo theo thay cả model.
| Model | Đặc điểm phần cứng liên quan tới hệ điều hành |
|---|---|
| UNO-3085G | Hai khay ổ tháo trước có hỗ trợ RAID 0 và RAID 1, hai đầu vào nguồn, tài liệu hãng ghi rõ các bản Windows nhúng được kiểm thử |
| UNO-4671A | Máy cho trạm điện theo chuẩn IEC 61850-3, tài liệu liệt kê cả các bản Windows nhúng lẫn Linux |
| TPC-1551T | Trạm cảm ứng 15 inch không quạt, hỗ trợ phần mềm quản trị thiết bị từ xa của hãng |
| IPC-610H | Vỏ máy rack 4U nhận bo mạch rời, phiên bản hệ điều hành phụ thuộc bo mạch được lắp bên trong |
Với máy vỏ rack dùng bo mạch rời, danh sách hỗ trợ phải tra theo bo mạch chứ không theo vỏ máy. Đây là chỗ hay nhầm khi đặt hàng cấu hình tự chọn.
Máy đời cũ đang chạy Windows Embedded thì xử lý ra sao
Trong xưởng Việt Nam, số máy chạy các bản nhúng đã hết hỗ trợ vẫn còn nhiều. Thay đồng loạt vừa tốn kém vừa phải dừng chuyền, nên trình tự hợp lý gồm ba mức.
- Cách ly: chặn đường ra Internet của máy, chỉ cho nói chuyện với thiết bị trong cùng phân vùng mạng. Việc này làm được ngay trong tuần, không cần dừng máy.
- Sao lưu ổ đĩa: tạo bản sao toàn ổ để khi ổ hỏng có thể phục hồi trong vài giờ thay vì dựng lại từ đầu. Máy cũ thường không còn đĩa cài và không còn trình điều khiển trên mạng.
- Thay theo kỳ: đưa việc thay máy vào kỳ bảo dưỡng lớn, chọn model đời mới có công bố hỗ trợ nhánh cập nhật dài để tránh lặp lại tình trạng cũ sau vài năm.
Ổ lưu trữ và bộ nhớ, phần hay bị bỏ sót khi cài lại
Cài lại hệ điều hành là dịp tốt để xem lại ổ đĩa. Máy công nghiệp ghi dữ liệu liên tục nên chỉ số cần quan tâm là tổng lượng ghi cho phép và dải nhiệt làm việc, không phải dung lượng. Cách đọc các chỉ số này có ở bài chọn ổ SSD thay ổ cứng cơ.
Hai điểm nữa nên kiểm cùng lúc: pin nuôi đồng hồ hệ thống và cấu hình khởi động lại sau khi mất điện. Máy để trong tủ không có người trực phải tự lên lại khi có điện, nếu không mọi thứ dừng cho tới lúc có người tới bấm nút.
Theo dõi phiên bản sau khi bàn giao
Khi số máy trong xưởng vượt quá mười, việc đi từng tủ để xem máy nào đã vá, máy nào còn thiếu không còn khả thi. Phần mềm quản trị thiết bị liệt kê nhiệt độ, dung lượng ổ, phiên bản phần mềm và trạng thái kết nối của từng máy trên một màn hình. Vai trò của lớp phần mềm này có ở bài quản lý thiết bị bằng DeviceOn.
Ví dụ nâng cấp một phòng điều khiển
Phòng điều khiển có sáu máy: hai trạm vận hành, một máy chủ giám sát, ba máy làm báo cáo. Trước đây cả sáu dùng chung một bản Windows thông dụng nên mỗi kỳ cập nhật lớn đều có máy khởi động lại giữa ca.
- Hai trạm vận hành chuyển sang nhánh cập nhật dài, chỉ nhận bản vá bảo mật, không đổi giao diện.
- Máy chủ giám sát giữ nguyên hệ điều hành nhưng thay ổ sang loại công nghiệp và bật cấu hình tự khởi động sau khi mất điện.
- Ba máy báo cáo giữ bản thông dụng vì người dùng cần phần mềm văn phòng đời mới.
- Cả sáu máy đưa vào một danh sách quản trị chung để bộ phận kỹ thuật xem trạng thái từ một chỗ.
Kết quả sau một quý: không còn trường hợp trạm vận hành tự khởi động lại trong ca, và thời gian dựng lại một máy khi hỏng ổ rút xuống còn vài giờ nhờ có bản sao ổ đĩa.
Chọn thiết bị chạy Windows trong môi trường công nghiệp
Nhóm máy vỏ rack cho phòng điều khiển nằm ở danh mục máy tính công nghiệp IPC, nhóm máy đặt trong tủ ở danh mục máy tính không quạt. Phần cấu hình phần cứng đi kèm từng vai trò có ở bài cấu hình máy tính công nghiệp trên IPC247.
Khi đã biết phần mềm phải chạy và số giờ hoạt động mỗi ngày, lọc model bằng công cụ chọn máy theo yêu cầu, ghi kèm tên phần mềm giám sát đang dùng để bên tư vấn kiểm tra danh sách hệ điều hành được hỗ trợ.
Câu hỏi thường gặp về Windows cho máy tính công nghiệp Advantech
Máy tính công nghiệp dùng bản Windows nào?
Tuỳ vai trò của máy. Trạm vận hành chạy liên tục thường chọn nhánh Windows dành cho thiết bị với chu kỳ cập nhật dài, còn máy làm việc văn phòng trong nhà máy dùng bản Windows thông dụng. Danh sách hệ điều hành được kiểm thử cho từng model nằm trong tài liệu của hãng.
Máy đang chạy Windows Embedded đời cũ có phải thay ngay không?
Không nhất thiết. Nếu máy tách khỏi mạng ngoài và phần mềm vẫn chạy đúng, có thể giữ tới kỳ dừng máy gần nhất. Việc cần làm ngay là chặn đường ra Internet của máy đó và tạo bản sao ổ đĩa để phục hồi nhanh.
Cài lại Windows cho máy công nghiệp có gì khác máy văn phòng?
Khác ở phần trình điều khiển và cấu hình BIOS. Cổng nối tiếp, khe mở rộng, mô-đun mạng và các chức năng giám sát phần cứng cần bộ trình điều khiển đúng theo model, tải từ trang hỗ trợ của hãng chứ không dùng bản chung.
Nên chọn ổ SSD loại nào khi cài hệ điều hành cho máy trong tủ điện?
Chọn ổ SSD công nghiệp có công bố dải nhiệt và tổng lượng ghi cho phép. Máy ghi dữ liệu liên tục nên tuổi thọ ghi mới là chỉ số cần xem, không phải dung lượng.
Nhiều máy trong xưởng thì theo dõi phiên bản phần mềm bằng cách nào?
Dùng phần mềm quản trị thiết bị của hãng. Công cụ này liệt kê nhiệt độ, dung lượng ổ, phiên bản phần mềm và trạng thái kết nối của từng máy, thay cho việc đi tới từng tủ để kiểm tra.
Đọc thêm về thiết bị: toàn bộ máy tính công nghiệp Advantech cùng các hãng khác trên ipc247.com.
